Home Fidesa

1e afspraak

Home Bekken
fysiotherapie

Uitleg Bekken
fysiotherapie

Mannen

Vrouwen

Zwangerschap

Kinderen

Informatie & Formulieren

Tarieven

Contact

Privacy Policy

Klachtenregeling

 

Bekkenfysiotherapie


Onderzoek & behandeling Bekkenfysiotherapie:

1. Intake en informatie;

2. Lichamelijk onderzoek

3. Onderzoek van de bekkenbodem:

4. Behandeling:

 Terug naar boven


1. Intake. 


Intakegesprek

De eerste afspraak wordt u uitgebreid gevraagd naar uw klachten. Daarnaast wordt u tevens specifiek gevraagd naar uw toiletgedrag en eventuele problemen welke samen hangen met het plassen, de ontlasting en seksualiteit. Tot slot zullen er enkele vragen gesteld worden over uw algehele gezondheid en uw gezondheidsgeschiedenis. De bekkenfysiotherapeut maakt ook gebruik van de gegevens van de verwijzende arts.

Dit vraaggesprek duurt ongeveer 20-30 minuten. Soms zult u gevraagd worden thuis een plasdagboek of ontlastingsdagboek in te vullen.

 
Informatie

 Allereerst krijgt u uitgebreide informatie over:  

Terug naar boven
 

2. Lichamelijk Onderzoek 

De houding en bewegingsmogelijkheid van het bekken, de rug en de benen.
 

Vooral bij bekkenpijn klachten maar ook bij andere klachten is het van belang om de stand en bewegingsmogelijkheden van het bekken en de lage rug te onderzoeken. Bij dit onderzoek wordt het functioneren van de bekkengewrichten en de bekkenbanden getest. Hierbij voelt de bekkenfysiotherapeut de stand van het bekken aan de achterzijde en laat u vervolgens enkele bewegingen maken. Daarna neemt u plaats op de behandeltafel en zal de bekkenfysiotherapeut de bewegingsmogelijkheid van de lage rug, het bekken en de heupen testen door de verschillende lichaamsdelen te bewegen. Dit kan in meerdere houdingen.

Bij dit onderzoek kan mogelijk vastgesteld worden dat een gewricht te weinig beweging heeft ( als het ware geblokkeerd is ) of juist erg soepel is of dat er een irritatie van de bekkenbanden aanwezig is.

Terug naar 2. Lichamelijk onderzoek


De spierfuncties van de buik-, rug- en beenspieren.

Bij dit onderzoek zal de bekkenfysiotherapeut weer enkele bewegingen maken met het bekken, de lage rug of de benen om te onderzoeken of spiergroepen de verkort of te gespannen zijn. Ook een te korte of te gespannen spiergroep rondom een gewricht kan een bewegingsbeperking of blokkering van een gewricht veroorzaken.

Daarnaast zult u gevraagd worden zelfstandig beweging uit te voeren met de benen of het bekken, soms ook tegen enige weerstand in. Hiermee wordt de spierkracht en spiercontrole getest. Door verminderde spierkracht en vooral spiercontrole kunnen klachten van het bekken ontstaan. De bekkenfysiotherapeut kan ook door middel van aanraken met de hand of de vingers onderzoeken hoe de spierspanning in de spiergroepen is en eventueel onderzoeken of er sprake is van pijnpunten in de spier of een spieraanhechting.

Deze twee onderzoeken lopen vaak in elkaar over.

Terug naar boven

 

3. Onderzoek van de bekkenbodem.


Inleiding

De bekkenbodem is een spiergroep welke zich binnen in het lichaam bevindt. Van buitenaf is een indruk te krijgen van de functie maar de meeste informatie krijgt men middels middels inwendig onderzoek. Het onderzoek van de bekkenbodem is daarom waarschijnlijk heel anders dan u van een ‘gewone’ fysiotherapeut gewend bent. Een bekkenfysiotherapeut is speciaal opgeleid om een inwendig onderzoek te doen. Niet een onderzoek zoals de gynaecoloog of uroloog dat doet maar een inwendig onderzoek dat erop gericht is het functioneren van de bekkenbodem helder te maken.

De bekkenfysiotherapeut geeft u een advies over de voor u meest geschikte manier van onderzoeken. Wanneer u bezwaar heeft tegen dit onderzoek kunt u dit kenbaar maken en zal de bekkenfysiotherapeut met u zoeken naar ander (voor u minder belastend) onderzoek.

Terug naar 3. Onderzoek van de bekkenbodem


Uitwendig bekkenbodem onderzoek

Het uitwendig onderzoek van de bekkenbodem kan in rugligging en zijligging uitgevoerd worden. U kunt daarbij het ondergoed aanhouden. De bekkenfysiotherapeut zal met een gehandschoende hand de bekkenbodem aanraken. Pijnpunten kunnen zo bepaald worden. U wordt gevraagd de spieren aan te spannen en weer te ontspannen en een keer te hoesten of te persen. 

Terug naar 3. Onderzoek van de bekkenbodem


Vaginaal onderzoek

Dit onderzoek gebeurt in halfliggende houding (tussen liggen en zitten ). Het onderlichaam wordt afgedekt met een badlaken. In deze houding kunt u, wanneer u dat wilt, met een spiegel meekijken. Eerst kijkt de bekkenfysiotherapeut alleen naar de bekkenbodem en wordt u gevraagd deze aan te spannen en weer te ontspannen en een keer te hoesten of te persen waarbij kan worden bepaald wat er gebeurt bij drukverhoging in de buik.

Hierna worden ook uw schaamlippen gespreid om een beter zicht te krijgen op de vagina en de urinebuis. Indien u dit wilt kunt het spreiden ook zelf doen.

Vervolgens wordt via de vagina de bekkenbodem verder onderzocht. Hierbij wordt bepaald of de spieren ook overal goed te voelen zijn, hoeveel spiermassa aanwezig is en wat de spierspanning van de bekkenbodem is. Tegelijkertijd kunnen eventuele pijnpunten bepaald worden. Om een indruk te krijgen van de kracht en het uithoudingsvermogen zal u gevraagd worden op verschillende manieren de bekkenbodemspieren aan te spannen en te ontspannen, te persen of te hoesten. Van groot belang is ook of de bekkenbodem na het aanspannen weer volledig ontspant.

Het onderzoek dient geheel pijnloos te verlopen. Indien u toch pijn voelt of het mogelijk toch vervelend vindt, kunt u het onderzoek op elk gewenst moment laten stoppen.

Gedurende het hele onderzoek wordt u steeds vooraf verteld wat er gaat gebeuren.

Na afloop van het onderzoek worden de bevindingen met u besproken.

Daarna kan de bekkenfysiotherapeut u adviseren een onderzoek met myofeedback uit te voeren.

Terug naar 3. Onderzoek van de bekkenbodem


Anaal onderzoek

Dit onderzoek gebeurt in zijlig, het liefst op de linker zij. Het onderlichaam wordt afgedekt met een badlaken. Eerst kijkt de bekkenfysiotherapeut alleen. Om goed zicht op de anus te hebben, wordt de rechter bil een klein stukje opgetild. U wordt gevraagd uw bekkenbodemspieren aan te spannen, te ontspannen en een keer te persen waarbij gekeken wordt wat er met de anus gebeurt. Van buitenaf  wordt onderzocht of de buitenste kringspier geheel rondom voelbaar is. Daarna zal via de anus (in het anale kanaal) de spiermassa en de rustspanning van de buitenste en binnenste kringspier en de diepere laag van de bekkenbodem worden onderzocht.

Ook pijnpunten kunnen zo worden opgezocht. Daarna wordt u gevraagd de bekkenbodemspieren op verschillende manieren aan te spannen en te ontspannen en te persen. Zo kan de bekkenfysiotherapeut via de anus een indruk krijgen van de functie van de bekkenbodem en van mogelijke pijnpunten.

Het onderzoek dient geheel pijnloos te verlopen. Indien u toch pijn voelt of het mogelijk toch vervelend vindt, kunt u het onderzoek op elk moment laten stoppen.

Na het afloop van het onderzoek worden de bevindingen met u besproken.

Daarna kan de bekkenfysiotherapeut adviseren een onderzoek met behulp van myofeedback of een onderzoek met de rectale ballon uit te voeren.

Terug naar 3. Onderzoek van de bekkenbodem


Onderzoek met behulp van myofeedback

Myofeedback wil zeggen dat men informatie terugziet over de werking van de spier. Op een computerscherm verschijnt een curve welke de actie van de bekkenbodem spieren weergeeft. Bij aanspannen gaat de curve omhoog en bij ontspannen naar beneden

Bij het onderzoek met behulp van myofeedback wordt een probe in de vagina of in de anus ingebracht welke de activiteit van de bekkenbodemspieren kan meten. Op deze probe wordt wat gelei aangebracht waardoor het inbrengen gemakkelijker verloopt. Het inbrengen van de probe mag niet pijnlijk zijn.

Het onderzoek wordt in halflig (vaginale probe) of in zijlig (anale probe) uitgevoerd. Het onderlichaam wordt afgedekt met een badlaken. Wanneer de probe is ingebracht wordt eerst gewacht om te wennen aan het gevoel van de probe. De beginspanning van de bekkenbodem en de spanning na 1 minuut wordt genoteerd. Daarna wordt u gevraagd op verschillende manieren uw bekkenbodemspieren aan te spannen en weer te ontspannen en te persen Op het beeldscherm is via de curve de activiteit van bekkenbodemspieren terug te zien. Misschien bent u bang dat u hiermee urine of ontlasting verliest. Mocht dit zo zijn, geeft u dit dan aan. De bekkenfysiotherapeut legt dan een onderlegger op de bank. Het is wel belangrijk om te weten wat er tijdens het persen gebeurt. Vandaar dat we u vragen om dit ook goed uit te voeren.

Behalve voor onderzoek kan myofeedback ook tijdens de therapie gebruikt worden.
De probes welke gebruikt worden zijn persoongebonden en worden zorgvuldig gereinigd.
Helaas vergoeden niet alle zorgverzekeraars de probe en wordt u een eenmalige bijdrage gevraagd.
De probe wordt dan alleen voor u gebruikt en kan meerdere malen gebruikt worden.

Terug naar 3. Onderzoek van de bekkenbodem


Onderzoek met behulp van de rectale ballon

Het onderzoek met een rectale oefenballon wordt vooral uitgevoerd bij mensen met ontlastingsproblemen zoals ongewild verlies van ontlasting of obstipatie. Bij dit onderzoek wordt een kleine ballon op een dun slangetje in de endeldarm gebracht. Het slangetje is verbonden met een spuit. Via deze spuit wordt lucht in de ballon geblazen. Hiermee wordt de vulling van de endeldarm nagebootst.

Met dit onderzoek wordt de gevoeligheid van de endeldarm voor vulling en de vullingcapaciteit van de endeldarm getest. Bij het testen van de gevoeligheid van de endeldarm gaat het om het eerst gevoel van aandrang en het gevoel waarbij men naar toilet zou gaan. Bij de maximale vullingcapaciteit wordt hoeveel lucht bepaald waarmee de ballon gevuld kan worden voor u heftige drang voelt of denkt te verliezen.

Terug naar boven

 

4. Behandeling.


Inleiding

Na het onderzoek krijgt u uitleg over de bevindingen van het onderzoek en advies over de behandelmogelijkheden. In samenspraak met u wordt het behandelplan opgesteld.

De behandeling start met verstrekken van informatie over de mogelijke oorzaken en gevolgen van uw klacht, en algemene informatie, persoonlijk advies over onder andere houding en beweging, drinken, voeding en toiletgedrag, en aandacht voor uw buik en bekken. Daarnaast krijgt u oefeningen en begeleiding bij oefeningen die u thuis kunt doen. Soms wordt gebruikt gemaakt van massage.

Terug naar 4. Behandeling


Ontspanningstherapie

Ontspanningstherapie kan op veel verschillende wijze gegeven worden. Alle vormen zijn erop gericht dat u zich allereerst bewust wordt van de totale spanning in het lichaam en dat gaat voelen. Dit kan worden bereikt door ontspanningsoefeningen, lichaamsoefeningen of ontspanningstherapie op haptonomische basis. Daarna richt de therapie zich meer op bewustwording van de spanning in het bekken en de bekkenbodem. Het bewustwordingsproces van de spierspanning is heel belangrijk in het bereiken van de ontspanning. De spierspanning kan slechts verminderen indien men het zich ten volle bewust is en doorvoelt.

Naast de verschillen vormen van ontspanningstherapie kan ook met behulp van myofeedback, rekoefeningen of drukpuntmassage het bewustwordingsproces van de spierspanning verbeteren waardoor ontspanning bereikt wordt. In enkele gevallen kan elektrostimulatie helpen.

Terug naar 4. Behandeling


Oefentherapie voor de bekkenbodem

Bekkenbodem oefeningen zijn niet voor iedereen hetzelfde. De oefeningen worden afgestemd op uw specifieke klachten en de uitkomst van het onderzoek.

De volgende onderdelen kunnen aan bod komen:

  • Bewustwordingsoefeningen van het bekken en de bekkenbodem
     
  • Het leren aanspannen en ontspannen van de bekkenbodem- en andere spieren rond het bekken zodat deze in harmonie met elkaar kunnen samenwerken, eventueel met behulp van myofeedback, elektrostimulatie of rectale oefenballon
     
  • Het inpassen van deze vaardigheden in uw dagelijkse leven.

Het goed voelen van het bekken en de bekkenbodem is voor veel mensen moeilijk. De bekkenbodem is een spier die zich geheel in ons lichaam bevindt en waar we niet zomaar naar kunnen kijken. Om dit deel van ons lichaam te kunnen oefenen moeten we ons eerst bewust zijn van wat we kunnen met ons bekken, wat en waar onze bekkenbodem is en wat we ermee kunnen. Men kan immers niet oefenen wat men niet voelt. Regelmatig komt het ook voor dat men persen verwart met aanspannen van de bekkenbodem of dat men in plaats van de bekkenbodem de spieren rondom het bekken aanspant.

Voor het verbeteren van de bewustwording kunnen veel verschillende oefenvormen worden toegepast. Hiertoe horen ontspanningsoefeningen, ademhalingsoefeningen en rustige bewegingsoefeningen. Regelmatig legt de bekkenfysiotherapeut een hand op uw buik of uw bekken om het lichaamsgevoel te verbeteren. 

Tijdens bekkenbodem oefeningen is het de bedoeling van de oefeningen dat u zich bewust bent van het aan- en ontspannen van uw spieren. Tijdens de oefeningen leert u de bekkenbodem optimaal te laten functioneren zodat u voelt wanneer u krachtig kunt aanspannen en volledig kunt ontspannen. Indien de bekkenbodem te zwak is krijgt u daarna oefeningen om deze te versterken. Dit zijn oefeningen waarbij u zowel kort en krachtig leert aanspannen als langdurig krachtig of langdurig minder krachtig.

Hierna leert u, wanneer en met hoeveel kracht, de bekkenbodem actief te ondersteunen tijdens activiteiten waarbij de druk in de buik toeneemt zoals hoesten, springen en tillen. Ook het aanleren van de juiste perstechniek bij de ontlasting is van belang. Dit bewustwordingsproces kan ondersteund worden met myofeedback.

Terug naar 4. Behandeling
 

Oefentherapie bij bekkenklachten

Tijden de zwangerschap is het van belang zo veel mogelijk normaal te blijven bewegen.

De behandeling heeft als belangrijkste doel het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid in het dagelijks functioneren te herstellen. Dat wil zeggen dat er een evenwicht moet zijn tussen wat het lichaam kan (belastbaarheid) en wat er van het lichaam gevraagd wordt (belasting). 

De behandeling van bekkenklachten tijdens de zwangerschap of na de bevalling is wezenlijk verschillend. Tijdens de zwangerschap zijn de bekkengewrichten door hormonale inwerking al soepeler en is de behandeling er op gericht om de klachten zo veel mogelijk beperkt te houden. Na de bevalling is de behandeling gericht op herstel.

Terug naar 4. Behandeling
 

Oefeningtherapie met behulp van myofeedback

De myofeedback wordt gebruikt om te kunnen controleren en zich daarmee beter bewust te worden van de activiteiten van de bekkenbodem. De bekkenfysiotherapeut geeft u opdrachten om te oefenen en u kunt zelf op het scherm zien wat of u doet. De uitvoering is hetzelfde als bij het onderzoek. Ook tijdens de behandeling ligt u op uw rug of op u zij. Er wordt gewerkt met een vaginale of anale probe. Bij mannen wordt altijd gebruik gemaakt van een anale probe. Bij vrouwen wordt in geval van klachten op het gebied van plassen en soms bij seksuele problematiek meestal gebruik gemaakt van een vaginale probe. Gaat het om klachten van de ontlasting, dan zal er gebruik gemaakt worden van een anale probe. Tijdens de menstruatie wordt niet inwendig gewerkt.

Voor veel mensen werkt het erg stimulerend de activiteit van hun eigen bekkenbodemspieren via een scherm te kunnen volgen. Op deze manier krijgt u een goed inzicht in wat u doet. De bedoeling van het oefenen met behulp van de myofeedback is dat u het gevoel dat hoort bij zowel aanspannen als ontspannen goed leert kennen en op den duur uw bekkenbodemspieren kunt gebruiken zonder de controle van de myofeedback.

Wanneer mensen zich goed bewust zijn hoe ze hun bekkenbodem kunnen aanspannen en ontspannen wordt er getraind op datgene wat juist de klacht (mede)veroorzaakt. Voor sommige mensen is dat het training van kracht. Het kan ook zijn dat de bekkenbodem juist te gespannen is en daardoor klachten geeft. In deze gevallen wordt er juist getraind op het goed kunnen ontspannen van de bekkenbodem.

Er zijn ook mensen bij wie de kracht en de spanning vrij goed is maar die deze niet op het juiste moment en / of met de juiste intensiteit kunnen gebruiken. Dat noemen we een coördinatieprobleem en ook daar moet dan op geoefend worden. Het oefenen van de bovengenoemde problemen, kracht, spanning en coördinatie, kan met behulp van de myofeedback geoefend worden. Uiteindelijk zal het ook zonder de hulp van de myofeedback moeten kunnen om de oefeningen te kunnen inpassen in het dagelijkse leven.

Terug naar 4. Behandeling
 

Oefeningtherapie met behulp van de rectale oefenballon

Bij ontlastingsproblemen kan de rectale oefenballon als hulpmiddel worden gebruikt. Zo kan bij  incontinentie voor ontlasting geoefend worden op het kunnen vasthouden van steeds een beetje meer lucht in de oefenballon door de bekkenbodem aan te spannen tijden vulling van de rectale ballon. Op deze manier neemt de hoeveelheid ontlasting die vastgehouden kan worden mogelijk ook toe en zal het verlies afnemen. Dergelijke oefeningen kunnen gedaan worden in rust bijvoorbeeld in lig en zit maar ook tijdens activiteiten bijvoorbeeld lopen, bukken en traplopen. Alle activiteiten waarbij ontlasting dreigt te worden verloren kunnen worden nagebootst.

Bij obstipatie gebruikt men de rectale oefenballon voor het leren herkennen van vulling van de endeldarm en het leren herkennen van drang. Ook de juiste manier van evacueren (ontlasten) kan worden geoefend. In veel gevallen is sprake van een tegengesteld persgedrag. Dit betekent dat men tijdens het persen de sluitspieren gesloten houdt. In 60 % van de gevallen van obstipatie is er sprake van een dergelijk verkeerd persgedrag. Met bewustwordingsoefeningen, ontspanningsoefeningen en een verbetering van het toiletgedrag is men vaak al een enorm stuk geholpen.

Terug naar 4. Behandeling


Elektrostimulatie

Elektrostimulatie kan toegepast worden bij de volgende problemen:

  • Ernstig krachtverlies
     
  • Een overactieve blaas
     
  • Pijnklachten
     
  • Een erg hoge spierspanning

Bij elektrostimulatie van de bekkenbodem maakt de bekkenfysiotherapeut gebruik van een vaginale of anale probe, dezelfde probe die wordt gebruikt bij myofeedback. Bij elektrostimulatie worden de zenuwvezels in de bekenbodem gestimuleerd met milde elektrische prikkels. Op de probe wordt een gelei gebruikt waardoor de probe makkelijker ingebracht kan worden en waardoor de stroom beter geleid wordt. Omdat het u mogelijk een angstig gevoel geeft zal de bekkenfysiotherapeut de stroom eerst heel laag doseren. De stroom mag nooit pijnlijk zijn. Het is daarom belangrijk dat u goed aangeeft wat u voelt. Bij de meeste behandelvormen moet u de stroom duidelijk voelen, het mag echter nooit pijn doen. Mocht u het toch vervelend vinden of wanneer u toch niet op deze manier behandeld wilt worden, kunt u dat altijd aangeven.

Naast de elektrostimulatie wordt meestal ook oefentherapie gegeven.

Krachtverlies:

Wanneer de bekkenbodemspieren ernstig verzwakt zijn en nog maar moeilijk kunnen aanspannen en bij ernstig coördinatieverlies kent men het gevoel van aanspannen niet meer . Middels elektrostimulatie kunnen de zenuwen gestimuleerd worden waardoor de spieren gaan aanspannen. Als een spier normaal gesproken aanspant lopen er stroompjes vanaf de hersenen naar de spier. Deze stroompjes worden in ons lichaam zelf opgewekt. Met de elektrostimulatie zijn deze stroompjes precies na te bootsen waardoor de spier gaat aanspannen. Op deze manier kunt u weer voelen hoe de bekkenbodemspieren aanspannen. U gaat mee doen wanneer de stroom uw bekkenbodem laat aanspannen. Op deze manier kunt u leren hoe u zelf uw bekkenbodemspieren weer goed kunt gebruiken.

De overactieve blaas:

Bij een overactieve blaas wordt een stroomvorm gebruikt die de blaas wat rustiger maakt zodat deze niet zo vaak samentrekt. Hierdoor neemt de plasdrang af. Het urineverlies kan daardoor dan ook minder worden.

Bij deze behandeling moet de stroom worden gedoseerd tot u de stroom duidelijk voelt.

Wanneer deze behandeling u goed helpt maar wanneer de klachten terugkomen na het beëindigen van de therapie, bestaat er de mogelijkheid dat u zich zelf thuis met een “thuisapparaatje” gaat behandelen. Wanneer u hiervoor in aanmerking komt, zal de bekkenfysiotherapeut dit uitgebreid met u doornemen.  De behandeling kan gegeven worden met een vaginale probe of anale probe maar het is ook mogelijk de stroom toe te passen middels plak elektrodes op de huid op het heiligbeen of aan de enkel.

Pijn:

Ook pijn kan een reden zijn om elektrostimulatie te geven. Er bestaan verschillende stroomvormen die pijnstillend werken. Er wordt gekozen voor een stroomvorm die specifiek op uw klachten is afgestemd. Bij sommige stroomvormen is het mogelijk dat u zich zelf behandelt met een “thuisapparaatje”, de TENS. De TENS wordt vooral bij chronisch pijn gebruikt. De behandeling kan gegeven worden met een vaginale probe of anale probe maar het is ook mogelijk de stroom toe te passen met plak elektrodes op de huid ter hoogte van de pijn

Hoge spierspanning:

Het komt voor dat mensen erg veel spanning in hun bekkenbodemspieren hebben Wanneer langdurig ontspanningstherapie of oefenen met behulp van de myofeedback niet voldoende resultaat geeft, kan met elektrostimulatie de spanning in de bekkenbodemspieren omlaag gebracht worden. Daartoe worden de spieren zo lang gestimuleerd dat ze helemaal vermoeid  raken en daardoor helemaal loslaten. Loslaten van spanning betekent dat de spier ontspannen is.

Terug naar boven